Prawidłowe żywienie na każdym etapie życia warunkuje zachowanie zdrowia, dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. Na szczególną uwagę zasługuje żywienie seniorów.
W ostatnim czasie bardzo dużo mówi się o problemie odżywiania osób starszych. Społeczeństwo się starzeje i dietetycy będą musieli zmierzyć się z problemami żywienia seniorów.
Choroby biorą swój początek z tego co jemy i mają związek z jakością spożywanych pokarmów.
Pamiętajmy, że istnieje wiele chorób dietozależnych, które dotyczą ludzi starszych.
Uważa się, że zbilansowana dieta może złagodzić i częściowo ograniczyć wiele z nich.
Są to takie choroby jak :
– cukrzyca typu II
– otyłość
– miażdżyca
– nadciśnienie tętnicze
– anemia
– choroba Alzheimera
– choroba Parkinsona
– nowotwory
– osteoporoza
– depresja
Dzięki prawidłowej diecie można opóźnić niektóre procesy.
Niestety nie ma ustalonego jednolitego schematu odżywiania ludzi starszych. Grupa ta ma bardzo specyficzne wymagania. Wiąże się to z tym, że każda z tych osób cierpi na różne dolegliwości, zażywa różne leki, a także ze sprawnością fizyczną i umysłową.
Dieta powinna być więc ustalana indywidualnie, zawsze w oparciu o wyniki badań.
Zauważalne problemy ludzi starszych :
- zwiększenie zapotrzebowania na kwasy omega-3
- zwiększenie zapotrzebowania na żelazo
- zmniejszona tolerancja laktozy związana z niedoborem enzymu laktazy
- zwiększenie zapotrzebowania na białko
- niedobory witamin – zwłaszcza D3, K2,A, E, C, B2, B6, B12, kwasu foliowego, beta-karotenu
- problemy z wchłanianiem
- problemy z dostateczną ilością enzymów trawiennych
- zmniejszona przemiany materii
- często występujące w tej grupie wiekowej zakażenie Helicobacter pylori czy przewlekłe zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka
- niedostateczne nawodnienie
- braki w uzębieniu
- zmniejszony apetyt
- problemy z wypróżnianiem
Problemem jest nie tylko otyłość, ale bardzo często niedożywienie.
Niedożywienie, to nie tylko brak pokarmu, ale właśnie problemy z jego wchłanianiem.
Ludziom starszym często doskwiera brak apetytu, związany z problemami trawiennymi czy jelitowymi. Należy zatem dążyć do tego by dieta była urozmaicona, a podawane posiłki ładnie wyglądały.
Zaleca się spożywanie 4-5 posiłków dziennie.
Ogólne zalecenia :
- wypijanie 1,5 litra wody dziennie
- zapotrzebowanie na energię jest niższe o ok. 30 %- zapotrzebowanie kaloryczne mężczyzn w zależności od aktywności fizycznej to 1750-2450 kcal/dzień- zapotrzebowanie kaloryczne kobiet 1500-2100 kcal/dzień
- zmniejszenie podaży węglowodanów prostych – cukrów
- ok. 50-60 % węglowodanów złożonych w diecie
- zawartość tłuszczy w pożywieniu na poziomie 25-30 %
- zawartość pełnowartościowego białka powinna wynosić nawet 50 %
- zwiększenie tłuszczów wielonienasyconych (omega – 3) w diecie
- zawartość błonnika 20-40 g
- zwiększenie spożycia wapnia
- odpowiednia suplementacja jeśli zachodzi taka potrzeba
- probiotykoterapia Niestety w placówkach wsparcia stacjonarnego, gdzie dla wszystkich gotuje się tak samo, a dzienne racje są zależne od finansów, nie ma możliwości zróżnicowania diety i dobrania jej indywidualnie do każdego z pensjonariuszy.
Dobrym rozwiązaniem byłaby promocja zdrowego odżywiania poprzez organizację warsztatów kulinarnych i zachęcenie do wspólnego gotowania.
Wszyscy ludzie dla zachowania dobrego samopoczucia powinni :
– jeść sezonowo – warzywa i owoce, na które aktualnie mamy sezon
– spożywać prawdziwą żywność – wykluczyć dania gotowe, przetworzone, z długą listą składników
– spożywać dobrej jakości tłuszcze – olej kokosowy, oliwa z oliwek, masło klarowane
– pamiętać o nawodnieniu
– unikać żywności przetworzonej
– spożywać dobrej jakości białka
– spożywać śniadania białkowo-tłuszczowe – pozwoli to na utrzymanie stabilnego poziomu cukru (insuliny) we krwi, dostarczy energii
– wypełniać warzywami każdy posiłek
– jeść kiszonki – są źródłem dobrych bakterii jelitowych
– prowadzić styl życia bliski naturze – żywienie to jedna kwestia, ale bardzo ważny dla samopoczucia jest styl życia : ruch na świeżym powietrzu, nieprzerwany sen 7-8 godzin.